Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)

युष्माभिरपि कर्तव्यं वचनं मम नित्यश: । तपसास्मि परिश्रान्तो दृढे नियममास्थित:,“तुम्हें भी प्रतिदिन मेरी एक आज्ञाका पालन करना होगा। मैं तपस्या करते-करते बहुत थक गया हूँ और दृढ़तापूर्वक संयम-नियमके पालनमें लगा रहता हूँ। बहुत सोचनेपर भी मुझे अपने भीतर चलने-फिरनेकी कोई शक्ति नहीं दिखायी देती; अतः तात! तुम्हें सदा मुझे यहाँसे नदीके तटतक पहुँचाना पड़ेगा

yuṣmābhir api kartavyaṃ vacanaṃ mama nityaśaḥ | tapasāsmī pariśrānto dṛḍhe niyamam āsthitaḥ |

Sañjaya sprach: „Auch ihr müsst meine Weisung jeden Tag ausführen. Von den Askesen bin ich erschöpft, doch stehe ich fest in strenger Selbstzucht und Observanz. So sehr ich auch nachsinne, ich finde in mir keine Kraft, mich fortzubewegen; darum, mein Kind, musst du mich stets von hier zum Flussufer bringen.“

युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
Karana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Tritiya, Bahuvacana
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कर्तव्यम्to be done; must be done
कर्तव्यम्:
TypeAdjective
Rootकृ (कर्तव्य)
FormNapumsaka, Prathama, Ekavacana
वचनम्word/command
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNapumsaka, Prathama, Ekavacana
ममof me; my
मम:
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Shashthi, Ekavacana
नित्यशःalways; daily
नित्यशः:
TypeIndeclinable
Rootनित्यशः
तपसाby austerity; through penance
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNapumsaka, Tritiya, Ekavacana
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormVartamana, Uttama, Ekavacana
परिश्रान्तःexhausted; worn out
परिश्रान्तः:
TypeAdjective
Rootपरिश्रान्त
FormPum, Prathama, Ekavacana
दृढेin firm/steadfast (state)
दृढे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदृढ
FormPum, Saptami, Ekavacana
नियमम्rule; restraint; vow
नियमम्:
Karma
TypeNoun
Rootनियम
FormPum, Dvitiya, Ekavacana
आस्थितःhaving undertaken; abiding in
आस्थितः:
TypeVerb
Rootआ-स्था (आस्थित)
FormPum, Prathama, Ekavacana

संजय उवाच

S
Sañjaya
R
riverbank (nadī-taṭa)