Shloka 71
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
शड्खदुन्दुभिसंसृष्ट: सिंहनादस्तरस्विनाम् । पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्वान्चनादयत्,शंख और दुन्दुभियोंकी ध्वनिसे मिला हुआ वेगवान् वीरोंका सिंहनाद पृथ्वी, आकाश तथा समुद्रोंतक फैलकर उन सबको प्रतिध्वनित करने लगा
śaṅkha-dundubhi-saṃsṛṣṭaḥ siṃha-nādas tarasvinām | pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca sāgarāṃś cānunādayat ||
Vaiśampāyana sprach: Der löwengleiche Schlachtruf der schnellen und mächtigen Krieger—vermengt mit dem Schmettern der Muschelhörner und dem Dröhnen der Kesseltrommeln—breitete sich über Erde und Himmel aus und drang selbst bis zu den Meeren, sodass all diese Bereiche widerhallten. Die Szene kündet von einem unwiderruflichen Schwung in den Krieg, in dem gemeinsamer Entschluss und martialische Zurschaustellung die letzten Möglichkeiten der Zurückhaltung übertönen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how mass emotion and martial pageantry can accelerate conflict: once the collective war-cry rises and reverberates everywhere, it symbolizes a point where pride, momentum, and group resolve overpower restraint—an ethical warning about how quickly societies can move from negotiation to violence.
As war preparations intensify in the Udyoga Parva, conches and drums are sounded and the warriors raise a lion-like shout. The roar spreads through earth, sky, and sea, portraying the vast scale of mobilization and the dramatic, near-cosmic resonance of the impending Kurukṣetra conflict.