Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा

रात्रे: शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम्‌ । अधिवासितश्त्राश्व॒ कृतकौतुकमड़ला:,अतः वक्ताओंमें श्रेष्ठ श्रीकृष्ण अपना विचार प्रकट करें। इस समय रात्रि है। हम अभी सेनापतिका निर्वाचन करके रात बीतनेपर अस्त्र-शस्त्रोंका अधिवासन (गन्ध आदि उपचारोंद्वारा पूजन), कौतुक (रक्षाबन्धन आदि) तथा मंगलकृत्य (स्वस्तिवाचन आदि) करनेके अनन्तर श्रीकृष्णके अधीन हो समरांगणकी यात्रा करेंगे

yudhiṣṭhira uvāca | rātreḥ śeṣe vyatikrānte prayāsyāmo raṇājiram | adhivāsita-śastrāśvaḥ kṛta-kautuka-maṇḍalāḥ ||

Yudhiṣṭhira sprach: „Wenn der Rest der Nacht verstrichen ist, werden wir zum Schlachtfeld aufbrechen. Nachdem wir die Weihe unserer Waffen und Pferde vollzogen und die Schutz- und Glückszeremonien abgeschlossen haben, ziehen wir unter Kṛṣṇas Führung ins Feld.“

रात्रेःof the night
रात्रेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Genitive, Singular
शेषेin the remainder (last part)
शेषे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशेष
FormMasculine, Locative, Singular
व्यतिक्रान्तेhaving passed / elapsed
व्यतिक्रान्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootवि + अति + क्रम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Locative, Singular
प्रयास्यामःwe shall go / set out
प्रयास्यामः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + या
FormSimple Future (लृट्), First, Plural, Parasmaipada
रणाजिरम्to the battlefield
रणाजिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootरणाजिर
FormNeuter, Accusative, Singular
अधिवासितconsecrated / ritually perfumed (by adhivāsana)
अधिवासित:
Karma
TypeAdjective
Rootअधि + वस्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
अस्त्रweapon (missile-weapon)
अस्त्र:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
अश्वhorse
अश्व:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Singular
कृतdone / performed
कृत:
Karma
TypeAdjective
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
कौतुकprotective rite / auspicious token (kautuka)
कौतुक:
Karma
TypeNoun
Rootकौतुक
FormNeuter, Accusative, Singular
मङ्गलाःauspicious (ones) / auspicious rites
मङ्गलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमङ्गल
FormMasculine, Nominative, Plural

युधिषछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
R
Raṇājira (battlefield)
Ś
Śastra (weapons)
A
Aśva (horses)
K
Kṛṣṇa