Shloka 9
सेनापति-निर्णयः तथा पाण्डवसेनायाः कुरुक्षेत्रगमनम्
Decision on Command and the Pandavas’ March to Kurukshetra
पुनर्भेदश्न मे युक्तो यदा साम न गृहाते । कर्मानुकीर्तनं चैव देवमानुषसंहितम्,जब वे सामनीति न ग्रहण कर सके, तब मैंने भेदनीतिका प्रयोग किया (उनमें फूट डालनेकी चेष्टा की)। पाण्डवोंके देव-मनुष्योचित कर्मोंका बारंबार वर्णन किया
punarbhedaś ca me yukto yadā sāma na gṛhyate | karmānukīrtanaṃ caiva devamānuṣasaṃhitam ||
Als meine Politik der Versöhnung nicht angenommen wurde, griff ich zur Strategie der Spaltung. Immer wieder rief ich die Taten der Pāṇḍavas in Erinnerung—Handlungen, die sowohl Göttern als auch edlen Männern geziemen—damit ihre Vorzüglichkeit und ihr rechtes Handeln deutlich erkannt würden.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
When peaceful persuasion (sāma) fails, one may shift to another political strategy (here, bheda—creating divisions), while still grounding one’s argument in ethical exemplars by highlighting the righteous deeds of the virtuous (the Pāṇḍavas).
Vāyudeva explains his change of approach: since conciliation was not accepted, he adopted a divisive tactic and repeatedly described the Pāṇḍavas’ godlike and noble human actions to influence attitudes and decisions.