Shloka 27
पाण्डवानां कुरूणां च राज्ञाममिततेजसाम् । विररामैवमुक्त्वा तु विदुरो दीनमानस: । प्रध्यायमान: स तदा नि: श्वसंश्व॒ पुन: पुन:,नृपश्रेष्ठ! प्रसन्न होइये। पाण्डवों, कौरवों तथा अमिततेजस्वी राजाओंका महान् विनाश दृष्टिगोचर हो रहा है। ऐसा कहकर दीनचित्त विदुरजी चुप हो गये और विशेष चिन्तामें मग्न होकर उस समय बार-बार लंबी साँसें खींचने लगे
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca rājñām amit-tejasām | virarāmaivam uktvā tu viduro dīna-mānasaḥ | pradhyāyamānaḥ sa tadā niḥśvasaṃś ca punaḥ punaḥ ||
Vidura, von schwerem Herzen, sprach so und verstummte dann. Während er tief nachsann, stieß er immer wieder lange Atemzüge aus, denn vor seinen Augen sah er die heraufziehende große Vernichtung der Pāṇḍavas, der Kurus und anderer Könige von unermesslicher Kraft. Der Vers betont die ethische Tragik eines Krieges, der aus Starrsinn geboren ist: Wird der Rat missachtet, bleibt selbst dem Weisen nur die Klage über den Zusammenbruch des Dharma, der in den gemeinsamen Untergang führt.
विदुर उवाच
Educational Q&A
When righteous counsel is disregarded and pride hardens into policy, the result is not a ‘victory’ but a shared catastrophe. Vidura’s silence and repeated sighs dramatize the moral weight of foreseen adharma: wisdom may warn, yet grief follows when leaders refuse restraint.
Vidura has delivered a grave warning about the impending ruin involving the Pāṇḍavas, the Kurus, and powerful allied kings. After speaking, he becomes silent, sinks into troubled contemplation, and repeatedly sighs—signaling that he perceives the near-inevitability of war and mass destruction.