Shloka 29
भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana
Devanagari script
ततो निर्याय नगरात् प्रययौ पुरुषोत्तम: । मन्त्रयामास च तदा कर्णेन सुचिरं सह,उधर पुरुषोत्तम भगवान् श्रीकृष्ण जब नगरसे निकलकर उपप्लव्यकी ओर चले, तब उन्होंने दीर्घकालतक कर्णके साथ मन्त्रणा की
Transliteration
tato niryāya nagarāt prayayau puruṣottamaḥ | mantrayāmāsa ca tadā karṇena suciraṃ saha ||
Translation
Dann verließ der höchste Mensch, Kṛṣṇa, die Stadt und machte sich auf den Weg nach Upaplavya. Zu jener Zeit führte er mit Karṇa lange und ernste Beratung.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय
निर्यायhaving gone out
निर्याय:
TypeVerb
Rootनिर्-या (धातु: या गतौ)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
नगरात्from the city
नगरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
प्रययौwent forth
प्रययौ:
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु: या गतौ)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
पुरुषोत्तमःthe best of men (Krishna)
पुरुषोत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्त्रयामासconsulted, deliberated
मन्त्रयामास:
TypeVerb
Rootमन्त्रय् (धातु: मन्त्रय्/मन्त्र् ‘to consult, deliberate’)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय
कर्णेनwith Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सुचिरम्for a long time
सुचिरम्:
TypeAdjective
Rootसुचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (क्रियाविशेषणवत्)
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formअव्यय
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaŚ
Śrī KṛṣṇaK
KarṇaN
nagara (city)U
UpaplavyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes