Shloka 19
भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana
स्त्रीधर्मिणी वरारोहा क्षत्रधर्मरता सदा । नाध्यगच्छत् तदा नाथं कृष्णा नाथवती सती,क्षत्रियधर्ममें सदा तत्पर रहनेवाली मेरी सर्वाग-सुन्दरी सती-साध्वी बहू कृष्णा उन दिनों रजस्वला अवस्थामें थी। वह सब प्रकारसे सनाथ थी, तो भी उस दिन कौरवसभामें उसे कोई रक्षक नहीं मिला (वह अनाथ-सी रोती हुई अपमान सह रही थी)
strīdharminī varārohā kṣatradharmaratā sadā | nādhyagacchat tadā nāthaṃ kṛṣṇā nāthavatī satī ||
«Draupadī—treu den Pflichten einer Frau, edel und erhaben, und stets dem Dharma des Kriegers zugetan—fand damals keinen Beschützer. Obwohl sie eine tugendhafte Gattin war und wahrhaft Schutz hatte, fand sie an jenem Tag im Hof der Kauravas niemanden, der sie verteidigte, und sie ertrug die Demütigung, als wäre sie ohne Zuflucht.»
पुत्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral failure: even a virtuous woman who should have been protected by social and familial duty found no defender in a public assembly. It underscores that dharma is not merely personal virtue (satī, strī-dharma) but also collective responsibility—especially the kṣatriya obligation to protect and uphold justice.
The speaker recalls Draupadī’s ordeal in the Kaurava court: despite being a lawful wife with rightful protectors, she was left without effective refuge when she was publicly wronged. The line frames her as exemplary in conduct, while exposing the assembly’s ethical collapse in failing to shield her.