Shloka 14
भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana
माद्रीपुत्रौ च वक्तव्यौ क्षत्रधर्मरतावुभौ । विक्रमेणार्जितान् भोगान् वृणीतं जीवितादपि,पुरुषोत्तम! तदनन्तर क्षत्रियधर्ममें तत्पर रहनेवाले दोनों माद्रीकुमारोंसे भी मेरा यह संदेश कहना--“वीरो! तुम प्राणोंकी बाजी लगाकर भी अपने पराक्रमसे प्राप्त हुए भोगोंका ही उपभोग करो। क्षत्रियधर्मसे निर्वाह करनेवाले मनुष्यके मनको पराक्रमद्वारा प्राप्त किये हुए पदार्थ ही सदा संतुष्ट रखते हैं
Mādrīputrau ca vaktavyau kṣatradharmaratāv ubhau | vikrameṇārjitān bhogān vṛṇītaṃ jīvitād api, puruṣottama! tad-anantara kṣatriya-dharmeṃ tatpara rahanevāle donoṃ Mādrī-kumāroṃ se bhī merā yah saṃdeśa kahanā—“Vīrāḥ! tum prāṇoṃ kī bājī lagākar bhī apane parākram se prāpta hue bhogoṃ kā hī upabhoga karo | kṣatriya-dharma se nirvāha karanevāle manuṣya ke man ko parākrama-dvārā prāpta kiye hue padārtha hī sadā santoṣṭ rakhte haiṃ.”
„Und dies sollst du auch den beiden Söhnen Mādrīs ausrichten, die beide fest im Kṣatriya-Dharma stehen: ‚O Helden, wählt und genießt die Rechte und Freuden, die ihr durch eure eigene Tapferkeit errungen habt — selbst um den Preis des Lebens.‘“
पुत्र उवाच
Educational Q&A
A kṣatriya should value honor and rightful enjoyment grounded in personal valor: what is earned through courage is ethically sustaining, and one should uphold duty even when life is at stake.
A ‘son’ (putra) instructs that a message be delivered to the two sons of Mādrī—Nakula and Sahadeva—urging them to remain firm in warrior duty and to stand by what their prowess has won, even at the risk of death.