Shloka 38
“कौरवसभामें जो घटना घटित हुई है, उसे आप लोगोंने प्रत्यक्ष देखा है। मूर्ख दुर्योधन किस प्रकार अशिष्टकी भाँति आज रोषपूर्वक सभासे उठ गया था ।। वदत्यनीशमात्मानं धृतराष्ट्रो महीपति: । आपृच्छे भवत: सर्वान् गमिष्यामि युधिष्ठिरम्,“महाराज धृतराष्ट्र भी अपने-आपको असमर्थ बता रहे हैं। अत: अब मैं आप सब लोगोंसे आज्ञा चाहता हूँ। मैं युधिष्ठिरके पास जाऊँगा”
vaiśampāyana uvāca |
kauravasabhāyāṃ yā ghaṭanā ghaṭitā sā yuṣmābhiḥ pratyakṣaṃ dṛṣṭā | mūrkho duryodhanaḥ kathaṃ yathā aśiṣṭavat adya roṣapūrvakaṃ sabhāto utthitaḥ ||
vadaty anīśam ātmānaṃ dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ |
āpr̥cche bhavataḥ sarvān gamiṣyāmi yudhiṣṭhiram ||
Vaiśampāyana sprach: „Ihr alle habt mit eigenen Augen gesehen, was in der Versammlung der Kauravas geschah: wie der törichte Duryodhana sich ungebührlich benahm, heute zornig aufsprang und den Saal verließ. Nun erklärt König Dhṛtarāṣṭra seine Ohnmacht und spricht: ‚Ich nehme von euch allen Abschied; mit eurer Erlaubnis werde ich zu Yudhiṣṭhira gehen.‘“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Public misconduct (Duryodhana’s angry, discourteous exit) is a symptom of adharma, but the deeper ethical warning is about leadership: a king who admits powerlessness and fails to restrain wrongdoing becomes complicit in the moral decline of the polity.
After an incident in the Kaurava court that everyone has witnessed—Duryodhana rising in anger and leaving—Dhṛtarāṣṭra declares himself unable to act effectively and formally asks leave of those present, saying he will go to meet Yudhiṣṭhira.