Shloka 11
आप्तुमाप्तं तथापीदमविनीतेन सर्वथा । गान्धारीने कहा--महाराज! राज्यकी कामनासे आतुर हुए अपने पुत्रको शीघ्र बुलवाइये। धर्म और अर्थका लोप करनेवाला कोई भी अशिष्ट पुरुष राज्य नहीं पा सकता, तथापि सर्वथा उद्धण्डताका परिचय देनेवाले उस दुष्टने राज्यको प्राप्त कर लिया है ।। १० ६ || त्वं होवात्र भुशं गह्ों धृतराष्ट्र सुतप्रिय:
vaiśampāyana uvāca | āptum āptaṃ tathāpīdam avinītena sarvathā | gāndhārī uvāca—mahārāja! rājyakāmanayā āturībhūtaṃ svaputraṃ śīghraṃ bulvāyaya | dharma-artha-lopa-kārī kaścid api aśiṣṭaḥ puruṣo rājyaṃ na prāpnoti, tathāpi sarvathā uddhaṇḍatā-paricayaṃ dadatā tena duṣṭena rājyaṃ prāptam ||
Vaiśampāyana sprach: Und doch ist es geschehen — was nicht erlangt werden sollte, ist von einem gänzlich Ungezähmten erlangt worden. Gāndhārī sagte: „O König, lass deinen Sohn rasch rufen, der vor Verlangen nach der Herrschaft wie im Fieber brennt. Kein roher Mensch, der Dharma und Artha zugrunde richtet, sollte ein Reich erhalten; und doch hat jener Bösewicht, in schierer Zügellosigkeit, die Macht an sich gerissen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Kingship is ethically conditioned: rule should belong to the disciplined and cultured who protect dharma and artha. When an insolent, unruly person gains power, it signals moral disorder and invites ruin; elders must intervene promptly.
Vaiśampāyana reports Gāndhārī’s urgent counsel to King Dhṛtarāṣṭra: she asks him to summon his son, driven by craving for the kingdom, and warns that despite the norm that such a man should not rule, the wicked son has nevertheless secured power.