Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

नारदकथितं माधव्याः तपश्चर्या–ययातेः स्वर्गविचारः | Nārada on Mādhavī’s Asceticism and the Scrutiny of Yayāti in Heaven

इष्ट्वा ते पुण्डरीकेण दत्ता राज्ञा द्विजातिषु । तेभ्योद्े द्वे शते क्रीत्वा प्राप्ते तैः पार्थिवैसतदा,'राजाने पुण्डरीक नामक यज्ञ करके वे सभी घोड़े ब्राह्मणोंको दक्षिणारूपमें बाँट दिये। तदनन्तर राजाओंने उनसे दो-दो सौ घोड़े खरीदकर अपने पास रख लिये

iṣṭvā te puṇḍarīkeṇa dattā rājñā dvijātiṣu | tebhyo dve śate krītvā prāpte taiḥ pārthivais tadā ||

Nārada sprach: „Nachdem König Puṇḍarīka das Opfer vollzogen hatte, verschenkte er die Pferde als rituelle Gabe (dakṣiṇā) an die zweimalgeborenen Brahmanen. Danach kauften andere Könige von jenen Brahmanen je zweihundert Pferde und gelangten so in ihren Besitz.“

इष्ट्वाhaving sacrificed/performed (a sacrifice)
इष्ट्वा:
TypeVerb
Rootइष् (यज्-अर्थे)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
पुण्डरीकेणby/through (king) Puṇḍarīka
पुण्डरीकेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुण्डरीक
FormMasculine, Instrumental, Singular
दत्ताःgiven
दत्ताः:
TypeVerb
Rootदा (दाने) → दत्त
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्विजातिषुamong/to the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजातिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormFeminine, Locative, Plural
तेभ्यःfrom them
तेभ्यः:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
Form—, Ablative, Plural
द्वेtwo
द्वे:
TypeNumeral
Rootद्वि
FormNeuter, Accusative, Dual
शतेhundreds (i.e., two hundred)
शते:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Dual
क्रीत्वाhaving bought
क्रीत्वा:
TypeVerb
Rootक्री (क्रयणे)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
प्राप्तेwhen (the time) had come / upon arrival
प्राप्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-आप् (प्राप्त) / प्राप्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Locative, Singular
तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
पार्थिवैःby the kings
पार्थिवैः:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Instrumental, Plural
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

नारद उवाच

N
Nārada
K
King Puṇḍarīka
D
dvijāti (Brahmins)
P
pārthiva (kings)
H
horses
Y
yajña (sacrifice)

Educational Q&A

The verse underscores dharmic kingship expressed through yajña and dāna: wealth is offered to the Brahmins as dakṣiṇā, yet it may legitimately circulate back into worldly use through fair purchase—showing a balance between religious merit and practical governance.

Nārada narrates that King Puṇḍarīka, after completing a sacrifice, gifted horses to Brahmins; later, other kings bought two hundred horses each from those Brahmins and thereby acquired them.