Shloka 31
स्त्री-विलापः — गान्धार्याः रणभूमिदर्शनं शापवचनं च
Battlefield Lament and Gāndhārī’s Curse
दुर्योधनाद् द्रोणसुतात् सैन्धवाच्च जयद्रथात् । सोमदत्ताद् विकर्णाच्च शूराच्च कृतवर्मण:,श्रीकृष्ण! तुम्हारे साथ ही ये समस्त पाण्डव अवध्य जान पड़ते हैं, जो कि द्रोण, भीष्म, वैकर्तन कर्ण, कृपाचार्य, दुर्योधन, द्रोणपुत्र अश्वत्थामा, सिंधुराज जयद्रथ, सोमदत्त, विकर्ण और शूरवीर कृतवर्माके हाथसे जीवित बच गये हैं
vaiśampāyana uvāca | duryodhanād droṇasutāt saindhavācca jayadrathāt | somadattād vikarṇācca śūrācca kṛtavarmaṇaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: (Sie wurden verschont) von Duryodhana, von Droṇas Sohn (Aśvatthāmā), vom Sindhu-König Jayadratha, von Somadatta, von Vikarṇa und vom heldenhaften Kṛtavarman. Der Sinn ist: Durch Kṛṣṇas Schutz erwiesen sich die Pāṇḍavas als „unangreifbar“—sie überlebten selbst die Anstürme dieser vornehmsten Kaurava-Kämpen—und so treten sowohl die Wildheit des Krieges als auch das moralische Gewicht göttlicher Führung im Angesicht der Katastrophe hervor.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid the most violent conflict, survival and success are not presented as mere personal prowess; the passage frames the Pāṇḍavas’ escape from great warriors as a sign of higher protection and the mysterious working of fate, inviting reflection on dharma, dependence, and the limits of human power.
In the Strī Parva’s lamentation context, the narrator lists major Kaurava champions—Duryodhana, Aśvatthāmā, Jayadratha, Somadatta, Vikarṇa, and Kṛtavarman—implying that the Pāṇḍavas remained alive despite facing them, a recollection that heightens the sense of the war’s devastation and the extraordinary nature of the survivors’ deliverance.