Shloka 8
Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)
राजा यदि समर्थ हो तो उत्तम सुखका अनुभव करे और करावे तथा आपत्तिमें पड़ जाय तो उसके निवारणका प्रयत्न करे। ऐसा करनेसे वह सब प्राणियोंका प्रिय होता है और कभी राजलक्ष्मीसे भ्रष्ट नहीं होता ।।
apriyaṁ yasya kurvīta bhūyas tasya priyaṁ caret | na cireṇa priyaḥ sa syād yo 'priyaḥ priyam ācaret ||
Vāmadeva lehrt eine praktische Regel der Königsherrschaft: Ist der König dazu imstande, soll er das beste Wohlergehen genießen und es auch gewähren; gerät er in Not, soll er sich um Abhilfe bemühen. So wird er allen Wesen lieb und fällt niemals von der königlichen Fortuna ab. Ferner soll der König so handeln: Hat er jemandem Unangenehmes getan, soll er ihm danach auch Angenehmes erweisen. Wer auf Missfallen mit einer bewusst gesetzten Wohltat antwortet, wird in kurzer Zeit selbst den Beleidigten lieb.
वामदेव उवाच
Educational Q&A
If one has caused displeasure, one should intentionally follow it with a pleasing, beneficial act; goodwill after harm quickly restores affection and trust.
In Śānti Parva’s instruction on rājadharma, the sage Vāmadeva addresses the ideal conduct of a king, emphasizing reconciliation and the political-ethical value of making amends.