Shloka 35
Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)
जो राजा हृदयको प्रिय लगनेवाले न होनेपर भी गुणवान् पुरुषोंको प्रीतिजनक बर्तावद्वारा अपने वशमें कर लेता है, वह दीर्घकालतक यशस्वी बना रहता है ।।
yo rājā hṛdayako priya laganevāle na honepar bhī guṇavān puruṣoṃko prītijanaka bartāvad dvārā apane vaśa meṃ kara letā hai, sa dīrghakāla tak yaśasvī banā rahatā hai. nākāle praṇayed arthān nāpriye jātu sañjvaret. priye nātibhṛśaṃ tuṣyed yujyetārogyakarmaṇi.
Vāmadeva lehrt, dass ein König, selbst wenn er persönlich nicht liebenswert ist, doch lange berühmt bleibt, wenn er würdige und tugendhafte Männer durch ein Verhalten gewinnt, das ihnen gefällt und Vertrauen schenkt. Ferner rät er zu königlicher Selbstzucht: Der König soll nicht zur Unzeit nach Einnahmen trachten; nie in Sorge verzehrt werden, wenn Unangenehmes geschieht; nicht übermäßig jubeln, wenn Angenehmes eintritt; und sich den Handlungen widmen, die seine Gesundheit bewahren.
वामदेव उवाच
Educational Q&A
A ruler’s lasting fame depends on winning the cooperation of virtuous people through pleasing, confidence-building conduct, and on personal discipline: levy revenues only at appropriate times, remain steady in adversity and prosperity, and actively maintain health.
In the Śānti Parva’s rājadharma instruction, the sage Vāmadeva is speaking, offering practical counsel on how a king should manage people, revenue, emotions, and bodily well-being to sustain stable rule and enduring reputation.