Shloka 18
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
Devanagari script
विमानितो हतः क्रुष्टस्त्रातारं चेन्न विन्दति । अमानुषकृतत्तत्र दण्डो हन्ति नराधिपम्,यदि अपमानित, हताहत तथा गाली-गलौजसे तिरस्कृत होनेवाला दुर्बल मनुष्य राजाको अपने रक्षकके रूपमें नहीं उपलब्ध कर पाता तो वहाँ दैवका दिया हुआ दण्ड राजाको मार डालता है
Translation
Utathya sprach: „Findet der Schwache, der gedemütigt, geschlagen und mit Schmähungen überhäuft wurde, im König keinen Beschützer, dann wird an eben diesem Ort die von den Göttern verhängte Strafe den Herrscher treffen und töten.“
Word by Word
vimānitaḥinsulted, dishonoured
vimānitaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootvimānita (vi+√man → vimānayati; PPP)
FormMasculine, Nominative, Singular
hataḥstruck, harmed
hataḥ:
Karta
TypeAdjective
Roothata (√han; PPP)
FormMasculine, Nominative, Singular
kruṣṭaḥabused, reviled
kruṣṭaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootkruṣṭa (√kruś; PPP)
FormMasculine, Nominative, Singular
trātāramprotector
trātāram:
Karma
TypeNoun
Roottrātṛ
FormMasculine, Accusative, Singular
cetif
cet:
TypeIndeclinable
Rootcet
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
vindatifinds, obtains
vindati:
TypeVerb
Root√vid (vindati)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
amānuṣa-kṛtaḥmade by non-human (i.e., divine/daivic)
amānuṣa-kṛtaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootamānuṣa + kṛta (√kṛ; PPP)
FormMasculine, Nominative, Singular
tatrathere, in that situation
tatra:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Roottatra
daṇḍaḥpunishment, chastisement
daṇḍaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootdaṇḍa
FormMasculine, Nominative, Singular
hantikills, strikes down
hanti:
TypeVerb
Root√han
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
narādhipamthe king, ruler of men
narādhipam:
Karma
TypeNoun
Rootnara + adhipa
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
उतथ्य उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes