Shloka 6
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
सम्पूर्ण प्राणी धर्मके ही आधारपर स्थित हैं और धर्म राजाके ऊपर प्रतिष्ठित है। जो राजा अच्छी तरह धर्मका पालन और उसके अनुकूल शासन करता है वही दीर्घकालतक इस पृथ्वीका स्वामी बना रहता है ।।
utathya uvāca | sampūrṇāḥ prāṇino dharmasyaivādhāre pratiṣṭhitāḥ, dharmaś ca rājani pratiṣṭhitaḥ | yaḥ rājā samyak dharmaṃ pālayati dharmānukūlaṃ ca śāsanaṃ karoti sa eva dīrghakālaṃ pṛthivyāḥ svāmī bhavati || rājā paramadharmātmā lakṣmīvān dharma ucyate | yadi sa dharmaṃ na pālayati tadā lokā devānām api nindāṃ kurvanti—“dharmo nāstī” iti ca ucyate; sa dharmātmā na, pāpātmā iti kathyate ||
Utathya sprach: Alle Wesen stehen, getragen vom Dharma, und Dharma selbst ist auf dem König gegründet. Nur der König, der Dharma wahrhaft wahrt und in Übereinstimmung mit ihm regiert, bleibt auf lange Zeit Herr dieser Erde. Ein König, der höchst rechtschaffen ist und von Wohlstand begünstigt wird, heißt Dharma in leibhaftiger Gestalt. Schützt er jedoch Dharma nicht, so geraten die Menschen sogar dazu, die Götter zu schelten und zu rufen: „Es gibt kein Dharma“; und ein solcher Herrscher wird nicht rechtschaffen, sondern sündhaft genannt.
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
Dharma sustains all beings, but in society it is concretely safeguarded through the king’s conduct. A ruler who governs according to dharma becomes stable and enduring; a ruler who abandons dharma causes moral collapse so severe that people lose faith even in divine order.
In the Śānti Parva’s instruction on governance and ethics, the sage Utathya teaches about rājadharma: the king’s duty to uphold dharma. He explains how the legitimacy and longevity of rule depend on righteous governance, and how neglect of dharma leads to public despair and condemnation.