Shloka 8
Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)
ततो वैश्रवणो राजा मुचुकुन्दमदर्शयत् । वध्यमानेषु सैन्येषु वचन चेदमब्रवीत्,इसके बाद राजा कुबेरने, अपनी सेनाको मरते देखकर राजा मुचुकुन्दको दर्शन दिया और इस प्रकार कहा
tato vaiśravaṇo rājā mucukundam adarśayat | vadhyamāneṣu sainyeṣu vacanaṃ cedam abravīt ||
Dann offenbarte sich König Vaiśravaṇa (Kubera) dem König Mucukunda. Als er sah, wie dessen eigene Truppen erschlagen wurden, sprach er Mucukunda mit folgenden Worten an—und leitete damit eine Belehrung über rechtes Handeln inmitten der Gewalt und über die Grenzen der Macht ein, wenn Dharma auf dem Spiel steht.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic moment: when violence escalates and armies are being destroyed, a higher authority (Kubera) intervenes through speech rather than force, implying that ethical restraint and right counsel are necessary to govern conflict.
Kubera (Vaiśravaṇa) appears before King Mucukunda at a time when Kubera’s troops are being killed, and he begins to speak—introducing the forthcoming instruction or request that follows in the next verses.