Shloka 51
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
भिक्षुकांश्चाक्रिकांश्वैव क्लीबोन्मत्तान् कुशीलवान् । बाह्यान् कुर्यन्नरश्रेष्ठ दोषाय स्युरहि तेडन्यथा,नरश्रेष्ठस जब युद्ध छिड़ा हो, तब राजाको चाहिये कि वह नगरसे भिखमंगों, गाड़ीवानों, हीजड़ों, पागलों और नाटक करनेवालोंको बाहर निकाल दे; अन्यथा वे बड़ी भारी विपत्ति ला सकते हैं
bhikṣukāṁś cākṛkāṁś caiva klībonmattān kuśīlavān | bāhyān kuryān naraśreṣṭha doṣāya syur hi te ’nyathā ||
Bhishma sprach: „O Bester der Menschen, wenn der Krieg ausgebrochen ist, soll ein König Bettler, Karrenführer, Eunuchen, Wahnsinnige und Bühnenkünstler nach draußen (aus der Stadt) bringen lassen. Andernfalls können sie, wenn man sie drinnen lässt, zur Quelle schweren Schadens und der Unordnung werden.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In wartime, a ruler must prioritize public security and prevent internal disorder; Bhishma advises removing potentially disruptive or vulnerable groups from the city to reduce risks such as panic, espionage, sabotage, or breakdown of discipline.
Bhishma, in his instruction on kingship and statecraft in the Shanti Parva, gives practical counsel to the king: when conflict begins, the city should be secured by controlling movement and relocating certain non-combatant groups outside the urban center to avert danger.