राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
अशुचींश्र यदा क्रुद्ध: क्षिणोति शतशो नरान् | सपुत्रपौत्रान् सामात्यांस्तदा भवति सो5न्तकः,जब राजा कुपित होकर अशुद्धाचारी सैकड़ों मनुष्योंका उनके पुत्र, पौत्र और मन्त्रियोंसहित संहार कर डालता है, तब वह मृत्युरूप होता है
aśucīn yathā kruddhaḥ kṣiṇoti śataśo narān | sa-putra-pautrān sa-mātyāṁs tadā bhavati so ’ntakaḥ ||
Wenn ein König, von Zorn entflammt, zu Hunderten Menschen von unreiner Lebensführung vernichtet—zusammen mit ihren Söhnen, Enkeln und Ministern—, dann wird er zu Antaka, dem Tod selbst. Der Vers warnt, dass zornige, unterschiedslose Bestrafung königliche Macht in eine Kraft der Vernichtung verwandelt, statt in dharmischen Schutz.
वसुमना उवाच
Royal authority must be governed by dharma and restraint. When a ruler punishes in anger and wipes out people wholesale—along with their families and officials—his rule becomes indistinguishable from Death, i.e., destructive rather than protective.
Vasumanā describes a scenario of a king, overcome by wrath, carrying out mass destruction of men deemed impure, extending the slaughter to their descendants and ministers. The statement functions as a moral diagnosis of tyrannical, anger-driven governance within the rājadharma discussion of Śānti Parva.