Shloka 33
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
तदनन्तर वर्षा करनेवाले मेघके समान मनु पापा-चारियोंको शान्त करते और उन्हें अपने वर्णाश्रमोचित कर्मोमें लगाते हुए भूमण्डलपर चारों ओर घूमने लगे ।। एवं ये भूतिमिच्छेयु: पृथिव्यां मानवा: क्वचित् । कुर्यू राजानमेवाग्रे प्रजानुग्रहकारणात्,इस प्रकार जो मनुष्य वैभव-वृद्धिकी कामना रखते हों, उन्हें सबसे पहले इस भूमण्डलमें प्रजाजनोंपर अनुग्रह करनेके लिये कोई राजा अवश्य बना लेना चाहिये
tadanantaraṃ varṣā-karaṇavāle meghake samāna manuḥ pāpācārīṇo śāntaṃ kurvan tān sva-varṇāśramocita-karmasu niyojayan bhūmaṇḍale caturdiśaṃ paryaṭitum ārabdhaḥ || evaṃ ye bhūtim iccheyuḥ pṛthivyāṃ mānavāḥ kvacit | kuryur rājānam evāgre prajānugraha-kāraṇāt ||
Bhishma sprach: Danach zog Manu—wie eine regenbringende Wolke—über den ganzen Erdkreis in alle Richtungen, besänftigte jene, die in sündhaftem Wandel lebten, und stellte sie in die Pflichten, die ihrer Varna und ihrem Āśrama entsprechen. Darum sollen die Menschen, wo immer auf Erden sie Wohlstand und Mehrung des Wohlergehens begehren, zuerst einen König einsetzen, damit er den Untertanen Gunst erweise und ihr Wohl sichere.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Prosperity and social well-being depend on establishing righteous kingship: a king is to restrain wrongdoing, restore people to their proper duties, and act for the protection and benefit of the subjects.
Bhishma describes Manu touring the earth like a life-giving cloud, calming sinful people and directing them toward varna- and ashrama-appropriate duties; he then generalizes that those seeking prosperity should first appoint a king to ensure the people’s welfare.