Shloka 29
Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)
Devanagari script
आवूृते भगवत्यर्के स हि लोकान् गमिष्यति । त्वद्दर्शन॑ महाबाहो तस्मादर्हति कौरव:,“महाबाहो! सूर्यके उत्तरायण होते ही कुरुकुलभूषण भीष्म देवलोकको चले जायूँगे; अतः उन्हें आपका दर्शन अवश्य प्राप्त होना चाहिये
Transliteration
āvṛte bhagavaty arke sa hi lokān gamiṣyati | tvad-darśanaṁ mahābāho tasmād arhati kauravaḥ ||
Translation
Vāsudeva sprach: „Wenn die verehrungswürdige Sonne sich dem glückverheißenden Lauf des Uttarāyaṇa zuwendet, wird er gewiss in die höheren Welten scheiden. Darum, o Starkarmiger, verdient jener Kaurava (Bhīṣma), dich zu schauen—deine persönliche Gegenwart—bevor er geht.“
Word by Word
आवृतेwhen (it is) turned/returned
आवृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआवृत (√वृ + आ)
FormNeuter, Locative, Singular
भगवतिin the revered
भगवति:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Locative, Singular
अर्केsun
अर्के:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Locative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
लोकान्worlds/realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
गमिष्यतिwill go
गमिष्यति:
TypeVerb
Root√गम्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular
त्वत्-दर्शनम्seeing you/your audience
त्वत्-दर्शनम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्वद् + दर्शन
FormNeuter, Accusative, Singular
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम)
अर्हतिdeserves/is entitled to
अर्हति:
TypeVerb
Root√अर्ह्
FormPresent (Laṭ), 3rd, Singular
कौरवःthe Kuru prince (Bhishma)
कौरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वासुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)A
ArjunaB
BhīṣmaS
Sun (Arka/Sūrya)U
UttarāyaṇaH
higher worlds (lokāḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes