Shloka 57
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
Devanagari script
एकव्यूहविभागो वा क्वचिद् द्विव्यूहसंज्ञित: । त्रिव्यूहश्चापि संख्यातश्षतुर्व्यूहश्च दृश्यते
Transliteration
ekavyūhavibhāgo vā kvacid dvivyūhasaṃjñitaḥ | trivyūhaścāpi saṃkhyātaś caturvyūhaś ca dṛśyate ||
Translation
Vaiśampāyana sprach: „In manchen Zusammenhängen wird die Anordnung als eine einzige Formation beschrieben; anderswo wird sie als zweifache Formation bezeichnet. Sie wird auch als dreifach aufgezählt, und an anderen Stellen sieht man eine vierfache Formation.“
Word by Word
एकव्यूहविभागःa division (called) single-formation
एकव्यूहविभागः:
Karta
TypeNoun
Rootएकव्यूह-विभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
क्वचित्somewhere / in some cases
क्वचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
द्विव्यूहसंज्ञितःdesignated as (the) two-formation
द्विव्यूहसंज्ञितः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्विव्यूह-संज्ञित
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिव्यूहःthe three-formation (arrangement)
त्रिव्यूहः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिव्यूह
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
संख्यातःis reckoned / is counted
संख्यातः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंख्या (√ख्या)
FormMasculine, Nominative, Singular
चतुर्व्यूहःthe four-formation (arrangement)
चतुर्व्यूहः:
Karta
TypeNoun
Rootचतुर्व्यूह
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दृश्यतेis seen / is found
दृश्यते:
TypeVerb
Root√दृश्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada (passive-like usage)
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes