Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
त्रयो हि धातव: ख्याता: कर्मजा इति ते स्मृता: । पित्तं श्लेष्मा च वायुश्चव एब संघात उच्यते,शरीरमें तीन धातु विख्यात हैं वात, पित्त और कफ। वे सब-के-सब कर्मजन्य माने गये हैं। इनके समुदायको त्रिधातु कहते हैं। जीव इन धातुओंके रहनेसे जीवन धारण करते हैं और उनके क्षीण हो जानेपर क्षीण हो जाते हैं। इसलिये आयुर्वेदके विद्वान् मुझे “त्रिधातु कहते हैं
trayo hi dhātavaḥ khyātāḥ karmajā iti te smṛtāḥ | pittaṁ śleṣmā ca vāyuś caiva saṅghāta ucyate |
Im Körper sind drei Bestandteile wohlbekannt: pitta, śleṣman (kapha) und vāyu (vāta). Man erinnert sich, dass sie alle aus den Handlungen (karma) hervorgehen. Ihr Gesamtverband heißt „tridhātu“, der Dreierkomplex. Das Lebewesen wird durch ihr Bestehen getragen und schwindet, wenn sie sich erschöpfen. Darum nennen mich die Kundigen des Ayurveda „Tridhātu“.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ