Shloka 53
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
द्रष्टव्यौ नित्यमेवैतौ तत्परेणान्तरात्मना | तथास्य जन्मनिधने न भवेतां पुनः पुनः,मनुष्यको सदा ही तत्पर होकर अन्तरात्माके द्वारा इन दोनों प्रकृति और पुरुषका ज्ञान प्राप्त करना चाहिये। जिससे बारंबार उसे जन्म-मृत्युके चक््करमें न पड़ना पड़े
draṣṭavyau nityam evaitau tatpareṇāntarātmanā | tathāsya janma-nidhane na bhavetāṁ punaḥ punaḥ ||
Yājñavalkya sprach: „Mit dem inneren Selbst, das standhaft dem Höchsten zugewandt ist, soll man diese beiden stets verwirklichen: Prakṛti (Natur) und Puruṣa (Geist). Durch solches Wissen wird man nicht mehr immer wieder in den Kreislauf von Geburt und Tod hineingetrieben.“
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Constant inward contemplation, grounded in devotion to the Supreme, should culminate in direct knowledge of Prakṛti and Puruṣa; this discriminative realization cuts the repeated bondage of saṁsāra (birth and death).
In Śānti Parva’s instruction on liberation, the sage Yājñavalkya advises the seeker to maintain inner, single-pointed orientation and to realize the fundamental principles (Nature and Spirit) so that the compulsion toward repeated rebirth ceases.