Shloka 11

शुकस्य मिथिलागमनम् (Śukasya Mithilāgamanam) — Śuka’s Journey to Mithilā and the Courtly Test

Devanagari script

तमप्रतिबलं भीममाकाशं ग्रसते55त्मना । आकाशमप्यभिनदन्मनो ग्रसति चाधिकम्‌,तदनन्तर आकाश उस अत्यन्त प्रबल एवं भयंकर वायुको स्वयं ही ग्रस लेता है। फिर गर्जन-तर्जन करनेवाले उस आकाशको उससे भी अधिक शक्तिशाली मन अपना ग्रास बना लेता है

Transliteration

tam apratibalaṃ bhīmam ākāśaṃ grasate ātmanā | ākāśam apy abhinadan mano grasati cādhikam ||

Translation

Yājñavalkya sprach: „Jene unwiderstehliche, furchterregende Kraft wird vom Raum selbst verschlungen. Und selbst der Raum—mag er auch dröhnen und widerhallen—wird wiederum vom Geist ergriffen und verzehrt, der noch mächtiger ist.“

Word by Word

तमःdarkness

प्रतिबलम्very powerful / of great force

भीमम्terrible, dreadful

आकाशम्sky, space

ग्रसतेswallows, devours

आत्मनाby itself / with its own self

आकाशम्the sky/space

अपिalso, even

अभिनदन्roaring, thundering

मनःmind

ग्रसतिswallows, devours

चand

अधिकम्more, to a greater extent

Speaker

याज़्वल्क्य उवाच

Characters & Entities

य

याज्ञवल्क्य (Yājñavalkya)

आ

आकाश (ākāśa, space/ether)

म

मनस् (manas, mind)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes