Shloka 16
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
न शृणोति न चाप्राति न रंस्यति न पश्यति । न च स्पर्श विजानाति न संकल्पयते मन:,जिस समय वह न तो सुनता है, न सूँघता है, न स्वाद लेता है, न देखता है और न स्पर्शका ही अनुभव करता है, जब उसके मनमें किसी प्रकारका संकल्प नहीं उठता तथा काठकी भाँति स्थित होकर वह किसी भी वस्तुका अभिमान या सुध-बुध नहीं रखता, उसी समय मनीषी पुरुष उसे अपने शुद्धस्वरूपको प्राप्त एवं योगयुक्त कहते हैं
na śṛṇoti na cāprāti na raṃsyati na paśyati | na ca sparśaṃ vijānāti na saṃkalpayate manaḥ ||
Vasiṣṭha sprach: Wenn ein Mensch weder hört noch riecht, weder schmeckt noch sieht und nicht einmal Berührung registriert—wenn der Geist keinerlei Absicht oder Konstruktion mehr hervorbringt—dann, wie ein Stück Holz verharrend, frei von besitzergreifender Selbstidentifikation und von gewöhnlichem Selbstgewahrsein gegenüber irgendeinem Objekt, erklären die Weisen, er habe seine eigene reine Natur erreicht und sei im Yoga gegründet.
वसिष्ठ उवाच