Shloka 8
Adhyāya 302: Guṇa-vicāra, Gati-bheda, and the Imperishable State
Yājñavalkya–Janaka
Devanagari script
वसिष्ठ श्रेष्ठमासीनमृषीणां भास्करद्युतिम् । पप्रच्छ जनको राजा ज्ञानं नैःश्रेयसं परम्,एक समयकी बात है, ऋषियोंमें सूर्यके समान तेजस्वी मुनिश्रेष्ठ वसिष्ठ अपने आश्रमपर विराजमान थे। वहाँ राजा जनकने पहुँचकर उनसे परम कल्याणकारी ज्ञानके विषयमें पूछा
Translation
Einst saß Vasiṣṭha, der erhabenste der ṛṣi, unter den Weisen strahlend wie die Sonne, in seinem Āśrama. Dorthin kam König Janaka und befragte ihn nach dem höchsten Wissen, das zum letzten Heil führt.
Word by Word
वसिष्ठम्Vasiṣṭha
वसिष्ठम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रेष्ठम्the best, foremost
श्रेष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
आसीनम्seated
आसीनम्:
Karma
TypeVerb
Rootआस्
FormMasculine, Accusative, Singular, Past active participle (क्त), used adjectivally
ऋषीणाम्of the sages
ऋषीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Genitive, Plural
भास्कर-द्युतिम्having the radiance of the sun
भास्कर-द्युतिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभास्करद्युति
FormMasculine, Accusative, Singular
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
जनकःJanaka
जनकः:
Karta
TypeNoun
Rootजनक
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
नैःश्रेयसम्leading to the highest good (final beatitude)
नैःश्रेयसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनैःश्रेयस
FormNeuter, Accusative, Singular
परम्supreme
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes