Shloka 10
Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency
Mahābhārata 12.292
स्वाध्यायेन महर्षिभ्यो देवेभ्यो यज्ञकर्मणा । पितृभ्य: श्राद्धदानेन नृणामभ्यर्चनेन च,वेद-शास्त्रोंका स्वाध्याय करके ऋषियोंके, यज्ञ-कर्मद्वारा देवताओंके, श्राद्ध और दानसे पितरोंके तथा स्वागत-सत्कार, सेवा आदिसे अतिथियोंके ऋणसे छुटकारा होता है
svādhyāyena maharṣibhyo devebhyo yajñakarmaṇā | pitṛbhyaḥ śrāddhadānena nṛṇām abhyarcaneṇa ca ||
Parāśara sprach: Durch Rezitation und Studium der Veden (svādhyāya) tilgt man seine Schuld gegenüber den großen ṛṣi; durch Opferhandlungen (yajña) erstattet man den Göttern, was ihnen gebührt; durch śrāddha-Gaben und Spenden stellt man die Ahnen zufrieden; und indem man Menschen ehrt und ihnen dient—vor allem den Gästen—wird man frei von der Schuld gegenüber den Menschen. So ist das Leben als disziplinierte Erfüllung und Rückzahlung dieser grundlegenden Verpflichtungen zu führen.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Human life carries foundational obligations: to sages (through Vedic study), to gods (through yajña and sacred rites), to ancestors (through śrāddha and giving), and to fellow humans/guests (through honor, hospitality, and service). Fulfilling these is presented as a practical framework of dharma.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, the sage Parāśara enumerates the means by which one becomes free of the major ‘debts’ (ṛṇas) that bind a householder—linking learning, ritual, ancestral rites, charity, and hospitality into a single ethical program.