Shloka 12

Adhyāya 290: Sāṃkhya-vidhi, Deha-doṣa, Guṇa-vicāra, and Mokṣa-gati

Bhīṣma–Yudhiṣṭhira Dialogue

Devanagari script

नाबीजाज्जायते किंचिन्नाकृत्वा सुखमेधते । सुकृतैर्विन्दते सौख्य॑ प्राप्य देहक्षयं नर:,जैसे बिना बीजके कोई अंकुर पैदा नहीं होता, उसी प्रकार पुण्यकर्म किये बिना कोई सुखी या समृद्धिशाली नहीं हो सकता; अतः मनुष्य देहत्यागके पश्चात्‌ पुण्यकर्मोंके फलसे ही सुख पाता है

Translation

Nichts entsteht ohne Samen, und ohne Handeln gedeiht kein Glück. Durch verdienstvolle Taten findet der Mensch Wohlergehen; und wenn er zur Auflösung des Leibes gelangt und ihn nach dem Tod verlässt, erfährt er Freude allein aus der Frucht seiner guten Werke.

Word by Word

नnot

अबीजात्from (something) seedless / without seed

जायतेis born / arises

किंचित्anything (at all)

नnot

अकृत्वाwithout doing / having not done

सुखम्happiness, comfort

एधतेprospers / grows

सुकृतैःby good deeds / merits

विन्दतेfinds / obtains

सौख्यम्happiness, well-being

प्राप्यhaving attained / after reaching

देहक्षयम्destruction/end of the body (death)

नरःa man

Speaker

पराशर उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes