Shloka 28

Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech

Devanagari script

आत्मभावं तथा स्त्रीषु मुक्तमेव पुन: पुन: । यः पश्यति सदा युक्तो यथावन्मुक्त एव सः,“जो सदा योगयुक्त रहकर स्त्रियोंके प्रति अपने भाव (अनुराग या आसक्ति)-को निवृत्त हुआ ही देखता है अर्थात्‌ जिसकी स्त्रियोंके प्रति भोग्यबुद्धि नहीं होती, वही वास्तवमें मुक्त है!

Transliteration

ātmabhāvaṃ tathā strīṣu muktam eva punaḥ punaḥ | yaḥ paśyati sadā yukto yathāvanmukta eva saḥ ||

Translation

Bhishma sprach: „Wer, beständig in der Disziplin des Yoga, immer wieder in sich erkennt, dass seine Haltung gegenüber Frauen bereits gelöst ist—frei von Begierde und besitzergreifender Bindung—der, der die Dinge sieht, wie sie wirklich sind, ist in Wahrheit befreit.“

Word by Word

आत्मभावम्self-directed feeling/attachment (sense of 'mine')

तथाthus; likewise

स्त्रीषुin/with regard to women

मुक्तम्freed; released

एवindeed; just

पुनःagain

पुनःagain (repeatedly)

यःwho

पश्यतिsees; perceives

सदाalways

युक्तःyoked; disciplined; in yoga

यथावत्properly; as it truly is

मुक्तःliberated; free

एवindeed; only

सःhe; that person

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes