Shloka 3436
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
आस्यैरन्ये चाग्रसन्त तथैव परिचारकान् । कोई विकराल मुखवाले पार्षद यज्ञके यूरोको उखाड़कर वहाँ चारों ओर चक्कर लगाने लगे | दूसरोंने यज्ञके परिचारकोंको अपने मुखका ग्रास बना लिया
āsyair anye cāgrasan tathaiva paricārakān | kecid vikarāla-mukhavāle pārṣadā yajñasya yūpān utkhādya tatra caturdiśaṁ cakraṁ bhramituṁ pracakramuḥ | anye tu yajñasya paricārakān svamukha-grāsaṁ cakruḥ |
Bhīṣma sprach: „Einige von ihnen verschlangen mit weit aufgerissenen Mäulern auch die Diener. Gewisse Gefolgsleute mit grotesken Fratzen rissen die Opferpfähle heraus und begannen dort in alle Richtungen kreisend umherzustreifen. Andere machten die Opferdiener zu ihrem eigenen Bissen. Die Szene schildert den Zusammenbruch der heiligen Ordnung, wenn Gewalt den Schutz verletzt, der einem Yajña und seinen Dienern gewöhnlich zuteilwird.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage underscores how adharma manifests as the violation of sacred boundaries: when violence targets a yajña and its attendants, social and cosmic order (ṛta/dharma) is shown as collapsing. It warns that unchecked brutality can overturn institutions meant to sustain harmony.
Bhishma describes a terrifying outbreak of violence in which grotesque followers attack a sacrificial setting: they uproot the yajña-posts (yūpas), roam about wildly, and devour the ritual attendants, turning a place of sanctity into a scene of chaos.