Shloka 66
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
शुक्ल: शुक्लाभिजातीय: साध्यो नावर्ततेडनघ । तिर्यग्गतेश्व निर्मुक्तो निरयाच्च पितामह,निष्पाप पितामह! वह शुद्ध कुलमें उत्पन्न हुआ था और स्वभावसे भी शुद्ध था। जान पड़ता है वह साध्य नामक देवता ही था; इसीलिये पुनः संसारमें नहीं लौटा। वह पशु- पक्षियोंकी योनि तथा नरकसे छुटकारा पा गया
yudhiṣṭhira uvāca |
śuklaḥ śuklābhijātīyaḥ sādhyo nāvartate 'nagha |
tiryaggateṣv anirmukto nirayāc ca pitāmaha ||
Yudhiṣṭhira sprach: „O sündloser Großvater, er war ‘Śukla’—aus reiner Abstammung geboren und von Natur aus rein. Es scheint, dass er in Wahrheit eine Sādhya-Gottheit war; darum kehrt er nicht wieder in die weltliche Existenz zurück. Er ist befreit vom Sturz in Tier- und Vogelgeburten und ebenso von der Hölle, o Großvater.“
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Purity of conduct and accumulated merit can lead to freedom from lower rebirths (animal/bird births) and from hellish states; exceptionally, one may be understood as having a divine status (Sādhya), implying non-return to saṃsāra.
Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma, reflecting on a person named Śukla: he was pure by birth and nature, and Yudhiṣṭhira infers that he was a Sādhya deity, hence he does not return to worldly existence and is freed from animal births and hell.