Shloka 15
मोक्षधर्मः — स्नेहपाशच्छेदः
Mokṣa-dharma: Cutting the Bonds of Attachment
नित्यतृप्तः सुसंतुष्ट: प्रसन्नवदनेन्द्रिय: । विभीर्जप्यपरो मौनी वैराग्यं समुपाश्रित:,सर्वदा तृप्त और संतुष्ट रहे। मुख और इन्द्रियोंको प्रसन्न रखे। भयको पास न आने दे। प्रणव आदिका जप करता रहे तथा वैराग्यका आश्रय ले मौन रहे
nityatṛptaḥ susantuṣṭaḥ prasannavadanendriyaḥ | vibhīr japyaparo maunī vairāgyaṃ samupāśritaḥ ||
Bhīṣma sprach: Man soll stets zufrieden und ganz erfüllt bleiben, das Antlitz und die Sinne ruhig und heiter bewahren. Der Furcht sei kein Eintritt zu gestatten. Der Wiederholung des heiligen Lautes—wie der Silbe Oṃ—hingegeben, soll man die Rede zügeln, im Schweigen verweilen und im Nicht-Anhaften Zuflucht nehmen. Im ethischen Rahmen der Śānti-Lehren beschreibt dies jene innere Zucht, durch die ein Mensch standhaft, harmlos und des höheren Wissens würdig wird.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Cultivate steady inner contentment, keep the senses serene, exclude fear, practice mantra-repetition (especially Oṃ), and adopt silence and dispassion—disciplines that stabilize character and support liberation-oriented living.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira on the qualities and practices of a disciplined, peace-seeking person, emphasizing inner restraint over external action.