Shloka 2

Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ

Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel

Devanagari script

भीष्म उवाच विदिता: सर्वधर्मस्ति स्थित्यर्थ त्वं तु पृष्छसि । शृणु मोक्ष सनिर्वेदं पापं धर्म च मूलत:,भीष्मजीने कहा--राजन! तुम्हें सब धर्मोका ज्ञान है। तुम तो लोकमर्यादाकी रक्षा तथा मेरी प्रतिष्ठा बढ़ानेके लिये मुझसे प्रश्न कर रहे हो। अच्छा अब तुम मोक्ष, वैराग्य, पाप और धर्मका मूल क्या है, इसको श्रवण करो

Transliteration

bhīṣma uvāca | viditāḥ sarva-dharmāḥ tiṣṭhity-arthaṁ tvaṁ tu pṛcchasi | śṛṇu mokṣa-sa-nirvedaṁ pāpaṁ dharmaṁ ca mūlataḥ ||

Translation

Bhīṣma sprach: „O König, du kennst bereits alle Pflichten des Dharma. Dennoch fragst du mich, um die bestehende Ordnung der Welt zu wahren und meinen Rang zu erhöhen. So höre nun: Ich werde dir von der Wurzel her darlegen, was Befreiung ist, was Entsagung ist und woher Sünde und Dharma ihren Ursprung nehmen.“

Word by Word

• {'bhīṣma uvāca': 'Bhishma said', 'viditāḥ': 'known, understood', 'sarva-dharmāḥ': 'all dharmas

• all duties/laws of righteousness', 'sthity-artham (sthiti-artham)': 'for the sake of stability/maintenance (of order)', 'tvam': 'you', 'tu': 'but/indeed', 'pṛcchasi': 'you ask, you inquire', 'śṛṇu': 'listen', 'mokṣa': 'liberation, release', 'sa-nirvedam': 'together with nirveda

• along with dispassion/inner weariness toward worldly life', 'nirveda': 'disenchantment, detachment, spiritual dispassion', 'pāpam': 'sin, demerit, wrongdoing', 'dharmam': 'dharma

• righteousness, duty, moral law', 'ca': 'and', 'mūlataḥ': 'from the root

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• the king (Yudhishthira, implied)