Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269

तेज: क्षमा शान्तिरनामयं शुभं तथाविध॑ व्योम सनातन ध्रुवम्‌ एतै: सर्वर्गम्यते बुद्धिनेत्रै- स्तस्मै नमो ब्रह्मणे ब्राह्मणाय,उस आकाशके समान असंग, अविनाशी और सदा एकरस तत्त्वका ज्ञान-नेत्रोंवाले सभी पुरुष तेज, क्षमा और शान्तिरूप शुभ साथधनोंके द्वारा साक्षात्कार करते हैं। जो वास्तवमें ब्रह्मवेत्तासे अभिन्न है, उस परब्रह्म परमात्माको नमस्कार है

tejaḥ kṣamā śāntir anāmayaṃ śubhaṃ tathāvidhaṃ vyoma sanātanaṃ dhruvam | etaiḥ sarvair gamyate buddhi-netrais tasmai namo brahmaṇe brāhmaṇāya ||

Kapila lehrt, dass die höchste Wirklichkeit—wie der Raum, unangeheftet, unvergänglich, ewig uralt und unbeweglich—von jenen verwirklicht wird, deren inneres Auge durch Weisheit gereinigt ist. Solche Seher gelangen zu ihr durch heilsame Disziplinen, verkörpert als geistige Strahlkraft (tejas), Nachsicht (kṣamā) und Frieden (śānti); und darum erweist er jenem Brahman Ehrfurcht, dem höchsten Prinzip, das der wahre Kenner Brahmans erkennt.

तेजःsplendor, spiritual radiance
तेजः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षमाforbearance, forgiveness
क्षमा:
Karta
TypeNoun
Rootक्षमा
FormFeminine, Nominative, Singular
शान्तिःpeace, tranquility
शान्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
अनामयम्free from disease/affliction
अनामयम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअनामय
FormNeuter, Nominative, Singular
शुभम्auspicious, good
शुभम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Nominative, Singular
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
विधम्of such a kind
विधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविध
FormNeuter, Accusative, Singular
व्योमsky, space
व्योम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootव्योमन्
FormNeuter, Nominative, Singular
सनातनम्eternal
सनातनम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसनातन
FormNeuter, Nominative, Singular
ध्रुवम्fixed, immutable
ध्रुवम्:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormNeuter, Nominative, Singular
एतैःby these
एतैः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
गम्यतेis reached/realized
गम्यते:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Passive, Third, Singular
बुद्धि-नेत्रैःby the eyes of understanding (knowledge-eyes)
बुद्धि-नेत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि-नेत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
तस्मैto him/that (supreme)
तस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
ब्रह्मणेto Brahman
ब्रह्मणे:
Sampradana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Dative, Singular
ब्राह्मणायto the knower of Brahman / to the Brahmana
ब्राह्मणाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Dative, Singular

कपिल उवाच

K
Kapila
B
Brahman
V
vyoma (space/sky as metaphor)