Shloka 63
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
शक््यं त्वेकेन युक्तेन कृतकृत्येन सर्वश: । पिण्डमात्र व्यपाश्रित्य चरितुं विजितात्मना,जो आपके समान एकाकी, योगयुक्त, कृतकृत्य और मनपर विजय पानेवाला है तथा जो केवल शरीरका अथवा उसकी रक्षाके लिये स्वल्प भिक्षान्नमात्रका सहारा लेकर सम्पूर्ण दिशाओंमें विचरण कर सकता है, जिसने न्यायशास्त्रका परित्याग कर दिया है तथा जो सम्पूर्ण संसारको नाशवान् होनेके कारण गर्हित समझता है, ऐसा पुरुष ही वेद-वाक्योंका आश्रय लेकर "मोक्ष है' यह साधिकार कह सकता है
śakyaṁ tv ekena yuktena kṛtakṛtyena sarvaśaḥ | piṇḍamātra-vyapāśritya carituṁ vijitātmanā ||
Kapila sprach: Wahrlich, es ist möglich, dass ein einsamer Mensch—im Yoga gezügelt, der seine Aufgaben vollendet und den Geist bezwungen hat—frei in alle Richtungen wandert, nur auf das geringste Almosen zur Erhaltung des Leibes gestützt. Ein solcher, der streitsüchtige Rechtsklauberei beiseitegelegt hat und die ganze Welt als vergänglich und darum nicht des Festhaltens wert erkennt, ist allein wahrhaft berechtigt, sich auf das Wort der Veden zu berufen und mit Autorität zu sprechen: „Es gibt Befreiung.“
कपिल उवाच
Educational Q&A
Only a truly disciplined renunciant—self-controlled, content with minimal sustenance, and detached from the perishable world—has the moral and spiritual authority to speak of moksha on the basis of the Veda.
In Kapila’s discourse within the Śānti Parva, he describes the qualifications of a genuine seeker: solitary wandering, yogic discipline, minimal dependence on food, and dispassion toward worldly systems and transient existence, culminating in a rightful affirmation of liberation.