Shloka 35
परंतु मूढ़ मानव दान और यज्ञ-कर्मके फलके सिवा योग आदिके फलका अनुमोदन नहीं करते। वे उन मोक्षप्रद समस्त साधनोंके महत्त्वको न जाननेके कारण स्वर्ग आदि अन्य फलोंमें ही रुचि रखते हैं ।। स्वकर्मभि: संश्रितानां तपो घोरत्वमागतम् | त॑ सदाचारमश्रित्य पुराणं शाश्व॒तं ध्रुवम्,किंतु उस पुराण, शाश्वत एवं ध्रुव यौगिक सदाचारका आश्रय लेकर अपने कर्तव्य कर्मोमें परायण रहनेवाले ज्ञानियोंका तप उत्तरोत्तर तीव्रताको प्राप्त होता है
parantu mūḍhā mānavā dāna-yajña-karmaphalaṃ vinā yogādika-phalasya anumodanaṃ na kurvanti | te mokṣapradānāṃ sarva-sādhanānāṃ māhātmyaṃ ajānantaḥ svargādi-anyaphaleṣu eva ruciṃ kurvanti || svakarmabhiḥ saṃśritānāṃ tapo ghoratvam āgatam | tat sadācāram āśritya purāṇaṃ śāśvataṃ dhruvaṃ || kintu tasmin purāṇe śāśvate dhruve ca yaugike sadācāre āśritaḥ svakartavya-karmeṣu parāyaṇānāṃ jñānināṃ tapaḥ uttarottaraṃ tīvratāṃ prāpnoti |
Kapila spricht: „Verblendete Menschen billigen nur die sichtbaren Lohnfrüchte von Gabe und Opferhandlung und erkennen die Früchte des Yoga und verwandter Übungen nicht an. Weil sie die Größe aller Mittel, die zur Befreiung führen, nicht verstehen, bleibt ihr Geschmack an anderen Gewinnen hängen, etwa am Himmel. Doch bei den Weisen—bei denen, die Zuflucht nehmen zum uralten, ewigen und unerschütterlichen yogischen Gesetz rechter Lebensführung und in ihren eigenen Pflichten standhaft bleiben—wächst die Askese immer weiter an, wird zunehmend kraftvoll und verwandelnd und steigt Stufe um Stufe der Befreiung entgegen.“
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila contrasts two orientations: seeking visible, heavenly rewards from charity and sacrifice versus valuing yoga, ethical discipline, and knowledge that lead to liberation. True austerity matures when grounded in steadfast right conduct and faithful performance of one’s duty, oriented toward moksha rather than temporary rewards.
In a didactic passage of the Shanti Parva, Kapila addresses the listener and critiques common religious motivation. He explains why many people remain attached to heaven-oriented ritual results, and then praises the wise who adopt an ancient, stable yogic code of conduct, through which their tapas deepens progressively.