Shloka 4
नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व
अत्र ते वर्तयिष्यामि प्रामाण्यमुभयोस्तयो: । शृणुष्वैकमना: पार्थ च्छिन्नधर्मार्थसंशयम्,कुन्तीनन्दन! मैं तुम्हें इन दोनों धर्मोकी प्रामाणिकताका प्रतिपादन करूँगा और तुम्हारे धर्म तथा अर्थविषयक संदेहको मिटा दूँगा। तुम एकाग्रचित्त होकर सुनो
atra te vartayiṣyāmi prāmāṇyam ubhayos tayoḥ | śṛṇuṣvaikamanāḥ pārtha chinnadharmārthasaṁśayam ||
Bhīṣma sagte: „Hier werde ich dir die maßgebliche Grundlage beider Auffassungen darlegen. Höre mit gesammelt-einspitzigem Geist, o Pārtha, und ich werde deine Zweifel hinsichtlich Dharma und Artha durchschneiden.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma frames his instruction as a pramāṇa-based clarification: he will establish the validity of two competing considerations and resolve Arjuna’s uncertainty about how dharma (moral duty) and artha (practical welfare/policy) should be understood and applied.
In the Śānti Parva’s post-war instruction, Bhīṣma addresses Arjuna directly, asking him to listen attentively while he explains and adjudicates between two viewpoints, aiming to remove Arjuna’s doubts regarding right conduct and practical aims.