Shloka 25

नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व

Devanagari script

ओषध्य: पशवो वृक्षा वीरुदाज्यं पयो दधि । हविर्भूमिर्दिश: श्रद्धा कालश्चैतानि द्वादश,ओषधि (अन्न आदि), पशु, वृक्ष, लता, घी, दूध, दही, अन्यान्य हविष्य, भूमि, दिशा, श्रद्धा और काल--ये बारह यज्ञके अंग हैं

Transliteration

oṣadhyaḥ paśavo vṛkṣā vīrud ājyaṃ payo dadhi | havir bhūmir diśaḥ śraddhā kālaś caitāni dvādaśa ||

Translation

Kapila sprach: „Kräuter und Getreide; Tiere; Bäume und rankende Pflanzen; Ghee; Milch und Dickmilch; andere Opfergaben (havis); die Erde; die Himmelsrichtungen; Glaube (śraddhā); und die Zeit—diese zwölf sind die Glieder, die das yajña tragen und möglich machen.“

Word by Word

ओषध्यःmedicinal herbs / plants

पशवःanimals (cattle etc.)

वृक्षाःtrees

वीरुदाcreepers / vines

आज्यम्ghee (clarified butter)

पयःmilk

दधिcurd / yogurt

हविःoblation (sacrificial offering)

भूमिःearth / ground

दिशःdirections / quarters

श्रद्धाfaith / reverence

कालःtime

चand

एतानिthese

द्वादशtwelve

Speaker

कपिल उवाच

Characters & Entities

Kapila

oṣadhi (herbs/grains)

paśu (animals)

vṛkṣa (trees)

vīrud (creepers)

ājya (ghee)

payaḥ (milk)

dadhi (curd)

havis (oblations)

bhūmi (earth)

diś (directions)

śraddhā (faith)

kāla (time)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes