Shloka 25
कालनियमः शोकशमनं च
Kāla as Regulator; Pacification of Grief
यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा यज्ञाय सृष्ट: पुरुषो रक्षिता च । तस्मात् सर्व यज्ञ एवोपयोज्यं धनं न कामाय हित॑ प्रशस्तम्,“विधाताने यज्ञके लिये ही धनकी सृष्टि की है और यज्ञके लिये उसकी रक्षा करनेके निमित्त पुरुषको उत्पन्न किया है; इसलिये सारे धनका यज्ञ-कार्यमें ही उपयोग करना चाहिये। भोगके लिये धनका उपयोग न तो हितकर है और न उत्तम ही
yajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrā yajñāya sṛṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca | tasmāt sarvaṁ yajña evopayojyaṁ dhanaṁ na kāmāya hitaṁ praśastam ||
Vaiśampāyana sprach: Der Schöpfer brachte den Reichtum um des Opfers willen hervor, und um des Opfers willen brachte er auch den Menschen als seinen Hüter hervor. Darum soll aller Besitz für Opfer- und heilige Pflichten verwendet werden; ihn bloß zum Vergnügen zu gebrauchen ist weder wahrhaft heilsam noch lobenswert.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Wealth is presented as divinely intended for yajña—i.e., sacred duty, offering, and welfare-oriented action—rather than for private indulgence; ethical use of resources is measured by dharmic purpose, not by pleasure.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vaiśampāyana reports a teaching that frames human life as stewardship: the Creator makes wealth and appoints humans as its protectors so that it may be directed toward sacrificial and righteous works.