Shloka 1
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
अपन का छा | अत-४#-#कत त्रिचत्वारिशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: ब्राह्मणोंके उपलक्षणसे गार्हस्थ्य-धर्मका वर्णन व्यास उवाच द्वितीयमायुषो भागं गृहमेधी गृहे वसेत् । धर्मलब्धैर्युतो दारैरग्नीनाहृत्य सुब्रत:,व्यासजी कहते हैं--बेटा! गृहस्थ पुरुष अपनी आयुके दूसरे भागतक गृहस्थधर्मका पालन करते हुए घरपर ही रहे। धर्मानुसार स्त्रीसे विवाह करके उसके साथ अग्नि-स्थापना करनेके पश्चात् नित्य अग्निहोत्र आदि करे और उत्तम व्रतका पालन करता रहे
vyāsa uvāca | dvitīyam āyuṣo bhāgaṃ gṛhamedhī gṛhe vaset | dharmalabdhair yuto dārair agnīn āhṛtya subrataḥ ||
Vyāsa sprach: „Mein Sohn, im zweiten Lebensabschnitt soll der Hausvater daheim wohnen und die Ordnung des Haushalts-Dharma leben. Hat er auf rechte Weise eine Gattin erlangt, so richte er die heiligen Feuer ein und verrichte, fest in guten Gelübden, regelmäßig Pflichten wie das tägliche Feueropfer (agnihotra), um so den Dharma durch geordnetes häusliches Leben zu tragen.“
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the second life-stage is the gṛhastha (householder) āśrama: one should remain at home, marry righteously, establish the sacred fires, and uphold disciplined vows through regular ritual and ethical domestic responsibilities.
Vyāsa begins an instruction on gārhasthya-dharma (householder conduct) in Śānti Parva, describing how a person should live during the household stage—centered on lawful marriage, maintaining the sacred fires, and daily observances like agnihotra.