Shloka 6
Adhyāya 241: Guṇa-sṛṣṭi, Kṣetrajña-sākṣitva, and Śama through Ātma-jñāna (गुणसृष्टिः, क्षेत्रज्ञसाक्षित्वं, शमः)
द्वाविमावथ पन्थानौ यत्र वेदा: प्रतिष्ठिता: । प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो निवृत्ती च सुभाषित:,'प्रवृत्तिलक्षण धर्म और निवृत्तिके उद्देश्यसे प्रतिपादित धर्म, ये दो मार्ग हैं जहाँ वेद प्रतिष्ठित हैं
dvāv imāv atha panthānau yatra vedāḥ pratiṣṭhitāḥ | pravṛttilakṣaṇo dharmo nivṛttī ca subhāṣitā ||
Bhishma sprach: Es gibt zwei Pfade, auf denen die Veden fest gegründet sind. Der eine ist das Dharma, das durch Hinwendung zum Handeln und zu weltlichen Pflichten gekennzeichnet ist (pravṛtti); der andere ist das gut gelehrte Dharma des Rückzugs und der Entsagung (nivṛtti).
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames Vedic dharma as having two legitimate orientations: pravṛtti (ethical engagement in duties and social life) and nivṛtti (ethical withdrawal aimed at renunciation and liberation).
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhishma is classifying dharma into two Veda-grounded paths, preparing the listener to understand when action-based duty is appropriate and when renunciatory discipline is praised.