Shloka 29
Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)
रष्ट्र रक्षन् बुद्धिपूर्व नयेन संत्यक्तात्मा यज्ञशीलो महात्मा । सर्वाल्लोंकान् व्याप्य कीर्त्या मनस्वी वाजिग्रीवो मोदते देवलोके,“यज्ञ करना उन महामना नरेशका स्वभाव बन गया था। वे नीतिके द्वारा बुद्धिपूर्वक राष्ट्रकी रक्षा करते हुए शरीरका परित्याग करके मनस्वी हयग्रीव सम्पूर्ण जगत्में अपनी कीर्ति फैलाकर इस समय देवलोकमें आनन्दित हो रहे हैं
vaiśampāyana uvāca |
rāṣṭraṁ rakṣan buddhipūrvaṁ nayena saṁtyaktātmā yajñaśīlo mahātmā |
sarvāṁl lokān vyāpya kīrtyā manasvī vājigrīvo modate devaloke ||
Vaiśampāyana sprach: Indem er das Reich mit Umsicht und rechter Staatskunst schützte, legte jener Großgesinnte—dessen Wesen selbst Opferbereitschaft war—den Leib ab. Der hochsinnige Vājigrīva, der seinen Ruhm über alle Welten verbreitet hatte, freut sich nun im göttlichen Bereich.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is to protect the realm through thoughtful policy (naya) and ethical governance, while cultivating sacrificial virtue (yajña). Such disciplined kingship yields enduring fame and auspicious posthumous destiny.
Vaiśampāyana describes a noble king named Vājigrīva: he governed wisely, performed sacrifices as a steady practice, then departed from his body; his renown spread everywhere, and he is said to be enjoying happiness in Devaloka.