Shloka 23

भिक्षुलक्षणम्—एकचर्याः, अहिंसा, कैवल्याश्रमः

Marks of the Mendicant: Solitary Wandering, Non-Injury, and the Kaivalya-Discipline

Devanagari script

जो शब्दब्रह्म (वेद) में पारंगत होकर परब्रह्मके तत्त्वका निश्चय कर चुका है और सदा ब्रह्मज्ञानमें ही स्थित रहता है, उसे ही देवतालोग ब्राह्मण मानते हैं ।। अन्तःस्थं च बहिछं च साधियज्ञाधिदैवतम्‌ । ज्ञानान्विता हि पश्यन्ति ते देवास्तात ते द्विजा:

Transliteration

antaḥsthaṃ ca bahiṣṭhaṃ ca sādhiyajñādhidaivatam | jñānānvitā hi paśyanti te devās tāta te dvijāḥ ||

Translation

Vyāsa sprach: „Die mit wahrer Erkenntnis Begabten schauen das Göttliche innen wie außen—zusammen mit der Gottheit, die dem Opfer vorsteht. Sie, mein Sohn, sind die ‘Zweimalgeborenen’, die selbst die Götter als wirkliche Brāhmaṇas anerkennen.“

Word by Word

अन्तःस्थम्the indwelling (inner) one

चand

बहिःस्थम्the outward-abiding (external) one

चand

साधिtogether with, along with

यज्ञाधिदैवतम्the presiding deity of the sacrifice

ज्ञानान्विताःendowed with knowledge

हिindeed

पश्यन्तिthey see

तेthose

देवाःgods

तातO dear (father/son), O beloved

तेthey

द्विजाःtwice-born (brahmins)

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

devas (gods)

Brahman (implied by context of brahmajñāna)

yajña (sacrifice, as a sacred institution)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes