Shloka 14
इस प्रकार योगरथपर आरूढ़ हो साधनकी इच्छा रखनेवाले तथा अविनाशी परब्रह्म परमात्माको तत्काल प्राप्त करनेकी कामनावाले साधकको जिस उपायसे शीघ्र सफलता मिलती है, वह उपाय मैं बता रहा हूँ ।। सप्त या धारणा: कृत्स्ना वाग्यत: प्रतिपद्यते । पृष्ठतः पार्श्वतश्चान्यास्तावत्यस्ता: प्रधारणा:
vyāsa uvāca | evaṃprakāraṃ yogarathaparam ārūḍho sādhana-icchā-rakṣaṇavān tathāvināśinaṃ parabrahma paramātmānaṃ tatkālaṃ prāptuṃ kāmayamānaḥ sādhakaḥ yena upāyena śīghraṃ saphalatāṃ labhate, tam upāyaṃ ahaṃ bravīmi || sapta yā dhāraṇāḥ kṛtsnā vāg-yataḥ pratipadyate | pṛṣṭhataḥ pārśvataś cānyās tāvaty astāḥ pradhāraṇāḥ ||
Vyāsa sprach: „Nachdem man den Wagen des Yoga bestiegen hat — begierig nach disziplinierter Übung und verlangend, sogleich den unvergänglichen höchsten Brahman, den Paramātman, zu erreichen — werde ich die Methode verkünden, durch die der Suchende rasch Erfolg erlangt. Es gibt sieben vollständige ‘Konzentrationen’ (dhāraṇā), die der, welcher die Rede gezügelt hat, auf sich nehmen soll; und außer diesen gibt es weitere Haupt-Konzentrationen, gleichsam hinten und zu den Seiten angeordnet.“
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse introduces a practical yogic roadmap: swift spiritual success comes through a defined set of dhāraṇās (concentrations) undertaken with disciplined restraint—especially restraint of speech—aimed at realizing the imperishable Supreme (Parabrahman/Paramātman).
Vyāsa, as teacher, transitions into instruction: he announces that he will explain the method by which an earnest practitioner quickly attains the Supreme, and he begins by enumerating a structured set of dhāraṇās, indicating seven primary ones and additional principal forms.