Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

त्रस्तं विषण्णमुद्धिग्नं भयात॑ व्याधितं कृशम्‌ । ह्ृतस्वं व्यसनार्त च नित्यमाश्चवासयन्ति ते,त्रस्त, विषादग्रस्त, उद्विग्न, भयभीत, व्याधिग्रस्त, दुर्बल और पीड़ितको तथा जिसका सर्वस्व लुट गया हो, उस मनुष्यको वे सदा ढाढ़स बँँधाया करते थे

śakra uvāca | trastaṁ viṣaṇṇam uddhignaṁ bhayād vyādhitaṁ kṛśam | hṛtasvaṁ vyasanārtaṁ ca nityam āśvāsayanti te ||

Śakra sprach: „Jene Edlen spenden unablässig Zuspruch und geben einem Menschen den Mut zurück, der erschrocken, verzagt, aufgewühlt, vor Angst krank, ausgezehrt, seines Besitzes beraubt und von Unheil bedrängt ist.“

त्रस्तम्frightened
त्रस्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रस्त (√त्रस्)
FormMasculine, Accusative, Singular
विषण्णम्dejected
विषण्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविषण्ण (√सद्/√षद् with vi-; past participle sense)
FormMasculine, Accusative, Singular
उद्धिग्नम्agitated, anxious
उद्धिग्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउद्विग्न (√विज्/√विग् with ud-; past participle sense)
FormMasculine, Accusative, Singular
भयात्from fear
भयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Ablative, Singular
व्याधितम्afflicted, sick
व्याधितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्याधित (√व्यध्/√व्याध्; past participle sense)
FormMasculine, Accusative, Singular
कृशम्emaciated, weak
कृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृश
FormMasculine, Accusative, Singular
हृतस्वम्one whose property has been taken away
हृतस्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहृत-स्व (हृत from √हृ + स्व)
FormMasculine, Accusative, Singular
व्यसनार्तम्distressed by calamity
व्यसनार्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यसन-आर्त (आर्त from √ऋ; ppp sense)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
आश्वासयन्तिthey console, encourage
आश्वासयन्ति:
TypeVerb
Rootआ-√श्वस् (causative: आश्वासयति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)