Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra

Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability

इमां च यो वेद विमोक्षबुद्धि- मात्मानमन्विच्छति चाप्रमत्त: । न लिप्यते कर्मफलैरनिष्टै: पत्रं बिसस्येव जलेन सिक्तम्‌,जो इस मोक्षविद्याको जानता है और सावधानीके साथ आत्मतत्त्वका अनुसंधान करता है, वह जलसे कमलके पत्तेकी भाँति कर्मके अनिष्ट फलोंसे कभी लिप्त नहीं होता

Wer diese Lehre der Befreiung kennt und, mit auf Mokṣa gerichteter Einsicht, ohne Nachlässigkeit das Selbst erforscht, wird von unerwünschten Früchten des Handelns nicht befleckt—wie ein Lotosblatt, vom Wasser benetzt, doch nicht durchtränkt.

इमाम्this (f.)
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वेदknows
वेद:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
विमोक्षबुद्धिम्the understanding (buddhi) of liberation
विमोक्षबुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootविमोक्षबुद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
आत्मानम्the Self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्विच्छतिseeks after, investigates
अन्विच्छति:
TypeVerb
Rootअनु + इष्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
अप्रमत्तःheedful, vigilant
अप्रमत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्रमत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
लिप्यतेis tainted, is smeared
लिप्यते:
TypeVerb
Rootलिप्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada (passive sense)
कर्मफलैःby the fruits of actions
कर्मफलैः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मफल
FormNeuter, Instrumental, Plural
अनिष्टैःunpleasant, undesirable
अनिष्टैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअनिष्ट
FormNeuter, Instrumental, Plural
पत्रम्leaf
पत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootपत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
बिसस्यof the lotus-fibre/lotus (i.e., lotus plant)
बिसस्य:
TypeNoun
Rootबिस
FormNeuter, Genitive, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
जलेनwith/by water
जलेन:
Karana
TypeNoun
Rootजल
FormNeuter, Instrumental, Singular
सिक्तम्sprinkled, wetted
सिक्तम्:
TypeParticiple
Rootसिच्
FormPast passive participle (kta), Neuter, Nominative, Singular

भीष्म उवाच