Shloka 27
Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
भीष्म उवाच दोषैर्मूलादवच्चिन्नैरविंशुद्धात्मा विमुच्यते । विनाशयति सम्भूतमयस्मयमयो यथा । तथा कृतात्मा सहजैदररषि्नश्यति तामसै:,भीष्मजीने कहा--राजन्! इन दोषोंका मूल कारण है अज्ञान। अत: मूलसहित इन दोषोंका नाश हो जानेपर मनुष्यका अन्त:ः:करण विशुद्ध होता है और वह संसार-बन्धनसे मुक्त हो जाता है। जैसे लोहेकी बनी हुई छेनीकी धार लोहमयी साँकलको काटकर स्वयं भी नष्ट हो जाती है, उसी प्रकार शुद्ध हुई बुद्धि तमोगुणजनित सहज दोषोंको नष्ट करके उनके साथ ही स्वयं भी शान्त हो जाती है
bhīṣma uvāca doṣair mūlād avacchinnair aviśuddhātmā vimucyate | vināśayati sambhūtam ayasmayam ayo yathā | tathā kṛtātmā sahajair doṣair naśyati tāmasaiḥ ||
Bhishma sprach: O König, wenn die Fehler samt ihrer Wurzel abgeschnitten sind, wird das innere Selbst—vormals unrein—gereinigt und von der weltlichen Fessel befreit. Wie ein eisernes Werkzeug, selbst aus Eisen, eine eiserne Kette durchtrennen kann und dabei zugleich abnutzt, so vernichtet auch der gezügelte und geläuterte Intellekt die angeborenen, aus tamas geborenen Mängel; und nachdem er diese Vernichtung vollbracht hat, wird auch er still und kommt zur Ruhe.
भीष्म उवाच