Shloka 3
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
युधिष्ठिरने कहा--भरतश्रेष्ठ! महाप्राज्ञ पितामह! कमलनयन भगवान् श्रीकृष्ण अपनी महिमासे कभी च्युत न होनेवाले, सबके कर्ता, अकृत (नित्य सिद्ध), सर्वव्यापी तथा सम्पूर्ण भूतोंकी उत्पत्ति और प्रलयके स्थान हैं। ये कभी किसीसे पराजित नहीं होते। ये ही नारायण, हृषीकेश, गोविन्द और केशव--इन नामोंसे भी विख्यात हैं। मैं इनके स्वरूपका तात्विक विवेचन सुनना चाहता हूँ ।। भीष्म उवाच श्रुतोडयमर्थो रामस्य जामदग्न्यस्य जल्पत: । नारदस्य च देवर्षे: कृष्णद्वैयायनस्य च,भीष्मजी बोले--युधिष्ठिर! मैंने इस विषयका विवेचन जमदग्निनन्दन परशुराम, देवर्षि नारद तथा श्रीकृष्णद्वैपायन व्यासजीके मुँहसे सुना है
bhīṣma uvāca | śruto 'yam artho rāmasya jāmadagnyasya jalpataḥ | nāradasya ca devarṣeḥ kṛṣṇadvaipāyanasya ca ||
Yudhiṣṭhira sprach: „O Bester der Bhāratas! O Pitāmaha, du von großer Weisheit! Der erhabene Śrī Kṛṣṇa, lotusäugig, weicht niemals von seiner eigenen Herrlichkeit; er ist der Urheber aller Werke, unerschaffen (akṛta, ewig vollendet), allgegenwärtig, und die Stätte, aus der alle Wesen hervorgehen und in die sie wieder eingehen. Niemand vermag ihn zu besiegen. Er ist auch unter den Namen Nārāyaṇa, Hṛṣīkeśa, Govinda und Keśava berühmt. Ich wünsche eine wahrheitsgemäße Erörterung seines Wesens zu hören.“ Bhīṣma sagte: „Yudhiṣṭhira, ich habe diese Lehre aus dem Munde Rāmas Jāmadagnya (Paraśurāma), des göttlichen Sehers Nārada und Kṛṣṇas Dvaipāyana Vyāsa vernommen.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma grounds the forthcoming theological explanation in reliable lineage: the doctrine is ‘heard’ from revered authorities (Parashurama, Narada, and Vyasa), emphasizing that true understanding of the Lord is preserved through trustworthy transmission (śruti/smṛti-style reception) rather than personal speculation.
After Yudhishthira asks for a principled analysis of the Lord’s real nature, Bhishma begins his reply by citing his sources—great sages and seers—thereby establishing credibility before presenting the detailed exposition.