Shloka 15
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
Devanagari script
तमुग्रमुग्रकर्माणमुग्रं कर्म समास्थितम् । ब्रह्मणोपचितिं कुर्वन् जघान पुरुषोत्तम:,उसका स्वभाव बड़ा ही उग्र था। वह सदा ही भयानक कर्म करनेवाला था। भयंकर कर्म करनेका निश्चय लेकर आये हुए उस असुरको पुरुषोत्तम भगवान् विष्णुने ब्रह्माजीका हित करनेके लिये मार डाला
Transliteration
tam ugram ugrakarmāṇam ugraṁ karma samāsthitam | brahmaṇopacitiṁ kurvan jaghāna puruṣottamaḥ ||
Translation
Bhishma sprach: „Jenes wilde Wesen — schrecklich von Natur und auf grauenvolle Taten bedacht — hatte einen furchtbaren Entschluss gefasst. Zum Wohl und Schutz Brahmās erschlug es die Höchste Person (Viṣṇu).“
Word by Word
तम्him/that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
उग्रम्fierce/terrible
उग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Accusative, Singular
उग्रकर्माणम्one of fierce deeds
उग्रकर्माणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्रकर्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
उग्रम्terrible
उग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्र
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed/action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
समास्थितम्having undertaken/engaged in
समास्थितम्:
Karma
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था
FormMasculine, Accusative, Singular, Past passive participle (क्त)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sampradana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
उपचितिम्benefit/welfare (increase, prosperity)
उपचितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपचिति
FormFeminine, Accusative, Singular
कुर्वन्doing/making
कुर्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (शतृ)
जघानslew/killed
जघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada
पुरुषोत्तमःthe Supreme Person (Vishnu)
पुरुषोत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaP
Puruṣottama (Viṣṇu)B
BrahmāA
Asura (implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes